।।1।।
यस्याः कदापि वसनाञ्चल खेलनोत्थ–
धन्यातिधन्य पवनेन कृतार्थमानी।
योगीन्द्रदुर्गमगति र्मधुसूदनोऽपि
तस्यानमोऽस्तु वृषभानुभुवो दिशेऽपि ।।1।।
।।2।।
ब्रह्मेश्वरादि सुदुरूह पदारविन्द
श्रीमत्पराग परमाद्भुत वैभवायाः।
सर्वार्थसार रसवर्षिकृपार्द्रदृष्टे-
स्तस्या नमोऽस्तु वृषभानुभुवो महिम्ने ।।2।।
।।3।।
यो ब्रह्मरुद्रशुकनारदभीष्ममुख्यै–
रालक्षितो न सहसा पुरुषस्य तस्य।
सद्योवशीकरणचूर्णमनन्तशक्तिं
तं राधिकाचरणरेणुमनुस्मरामि ।।3।।
।।4।।
आधाय मूर्द्धनि यदापुरुदारगोप्यः
काम्यं पदं प्रियगुणैरपि पिच्छमौलेः।
भावोत्सवेन भजतां रसकामधेनुं
तं राधिका चरणरेणुमहं स्मरामि ।।4।।
।।5।।
दिव्यप्रमोदरससारनिजाङ्गसङ्ग
पीयूषवीचि निचयैरभिषेचयन्ति।
कन्दर्प कोटि शरमूर्च्छित नन्दसूनु-
सञ्जीवनी जयति कापि निकुञ्जदेवी ।।5।।
।।6।।
तन्नः प्रतिक्षण चमत्कृत चारुलीला–
लावण्य मोहनमहा मधुराङ्गभङ्गि।
राधाननं हि मधुराङ्ग कलानिधान-
माविर्भविष्यति कदा रससिन्धुसारम् ।।6।।
।।7।।
यत्किंकरीषु बहुशः खलु काकुवाणी
नित्यं परस्य पुरुषस्य शिखण्डमौलेः।
तस्याः कदा रसनिधे र्वृषभानुजाया-
स्तत्केलिकुञ्ज भवनाङ्गणमार्जनी स्याम् ।।7।।
।।8।।
वृन्दानिसर्वमहतामपहाय दूराद्
वृन्दाटवीमनुसर प्रणयेन चेतः।
सत्तारणीकृत सुभाव सुधारसौघं
राधाभिधानमिह दिव्य निधानमस्ति ।।8।।
।।9।।
केनापि नागरवरेण पदे निपत्य
सम्प्रार्थितैक परिरम्भरसोत्सवायाः।
सभ्रू विभङ्गमतिरङ्गनिधेः कदा ते
श्रीराधिके! नहिनहीति गिरः श्रृणोमि ।।9।।
।।10।।
यत्पादपद्मनखचन्द्रमणिच्छटायाः
विस्फूर्जितं किमपि गोपवधूष्वदर्शि।
पूर्णानुरागरससागरसारमूर्त्तिः
सा राधिका मयि कदापि कृपां करोतु ।।10।।
।।11।।
उज्जृम्भमाणरसवारिनिधेस्तरंगै
रंगैरिव प्रणयलोलविलोचनायाः।
तस्याः कदा नु भविता मयि पुण्यदृष्टि-
र्वृन्दाटवीनवनिकुंजगृहाधिदेव्याः ।।11।।
।।12।।
वृन्दावनेश्वरि तवैव पदारविन्दं
प्रेमामृतैकमकरन्दरसौघपूर्णम्।
हृद्यर्पितं मधुपतेः स्मरतापमुग्रं
निर्वापयत्परमशीतलमाश्रयामि ।।12।।
।।13।।
राधाकरावचितपल्लववल्लरीके
राधापदांकविलसन्मधुरस्थलीके ।
राधायशोमुखरमत्तखगावलीके
राधाविहारविपिने रमतां मनो मे ।।13।।
।।14।।
कृष्णामृतं चल विगाढुमितीरिताहं
तावत्सहस्व रजनी सखि यावदेति।
इत्थं विहस्य वृषभानुसुतेह लप्स्ये
मानं कदा रसदकेलिकदम्बजातम् ।।14।।
।।15।।
पादांगुलीनिहितदृष्टिमपत्रपिष्णुं
दूरादुदीक्ष्य रसिकेन्द्रमुखेन्दुबिम्बम्।
वीक्षे चलत्पदगतिं चरिताभिरामां
झंकारनूपुरवतीं बत कर्हि राधाम् ।।15।।
।।16।।
उज्जागरं रसिकनागरसंगरंगैः
कुंजोदरे कृतवती नु मुदा रजन्याम्।
सुस्नापिताहि मधुनैव सुभोजिता त्वं
राधे कदा स्वपिषि मत्करलालिताङ्घ्रि ।।16।।
।।17।।
वैदग्ध्य सिन्धुरनुराग रसैक सिन्धु–
र्वात्सल्य सिन्धु रतिसान्द्र कृपैक सिन्धुः।
लावण्यसिन्धुरमृतच्छविरूपसिन्धुः
श्री राधिका स्फुरतु मे हृदि केलि सिंधुः ।।17।।
।।18।।
दृष्ट् वैव चम्पकलतेव चमत्कृतांगी
वेणुध्वनिं क्व च निशम्य च विह्वलांगी।
सा श्यामसुन्दरगुणै रनुगीयमानैः
प्रीता परिष्वजतु मां वृषभानुपुत्री ।।18।।
।।19।।
श्रीराधिके सुरतरंगि नितम्ब भागे
कांचीकलाप कल हंस कलानुलापैः।
मंजीरशिंजित मधुव्रत गुञ्जिताङ्घ्रि
पंकेरुहैः शिशिरय स्वरसच्छटाभिः ।।19।।
।।20।।
श्रीराधिके सुरतरंगिणि दिव्यकेलि
कल्लोलमालिनि लसद्वदनारविन्दे।
श्यामामृताम्बुनिधि संगमतीव्रवेगि
न्यावर्त्तनाभि रुचिरे मम सन्निधेहि ।।20।।
।।21।।
सत्प्रेम सिन्धु मकरन्द रसौघ धारा
सारानजस्रमभितः स्रवदाश्रितेषु।
श्रीराधिके तव कदा चरणारविन्दं
गोविन्दजीवन धनं शिरसा वहामि ।।21।।
।।22।।
सङ्केत कुंजमनुकुंजर मन्दगामि
न्यादाय दिव्यमृदुचन्दन गन्धमाल्यम्।
त्वां कामकेलिरभसेन कदा चलन्तीं
राधेऽनुयामि पदवीमुपदर्शयन्ती ।।22।।
।।23।।
गत्वा कलिन्दतनयाविजनावतार
मुद्वर्तयन्त्यमृत मंगमनंगजीवम्।
श्रीराधिके तव कदा नवनागरेन्द्रं
पश्यामि मग्न नयनं स्थित मुच्चनीपे ।।23।।
।।24।।
सत्प्रेम राशि सरसो विकसत्सरोजं
स्वानन्द सीधु रससिन्धु विवर्द्धनेन्दुम्।
तच्छ्रीमुखं कुटिल कुन्तल भृंग जुष्टं
श्री राधिके तव कदा नु विलोकयिष्ये ।।24।।
।।25।।
लावण्य सार रस सार सुखैकसारे
कारुण्य सारमधुर च्छविरूपसारे।
वैदग्ध्य सार रति केलिविलास सारे
राधाभिधे मम मनोखिलसार सारे ।।25।।
।।26।।
चिन्तामणिः प्रणमतां व्रजनागरीणां
चूड़ामणि: कुलमणिर्वृषभानुनाम्नः।
सा श्याम काम वर शान्ति मणिर्निकुंज
भूषामणिर्हृदयसम्पुटसन्मणिर्नः ।।26।।
।।27।।
मंजुस्वभाव मधिकल्पलता निकुंजं
व्यंजंतमद्भुत कृपारसपुंजमेव।
प्रेमामृताम्बुधिमगा धमबाधमेतं
राधाभिधं द्रुतमुपाश्रय साधु चेतः ।।27।।
।।28।।
श्रीराधिकां निज विटेन सहालपन्तीं
शोणाधर प्रसृमरच्छवि मंजरीकाम्।
सिन्दूर संवलित मौक्तिक पंक्ति शोभां
यो भावयेद्दशन कुन्दवतीं स धन्यः ।।28।।
।।29।।
पीतारुण च्छवि मनन्त तडिल्लताभां
प्रौढानुराग मदविह्वल चारुमूर्त्तिम्।
प्रेमास्पदां व्रजमहीपति तन्महिष्यो-
र्गोविन्दवन्मनसि तां निदधामि राधाम् ।।29।।
।।30।।
निर्माय चारुमुकुटं नवचन्द्रकेण
गुंजाभिरारचित हारमुपाहरन्ती।
वृन्दाटवी नवनिकुंज गृहाधिदेव्याः
श्रीराधिके तव कदा भवितास्मि दासी ।।30।।
।।31।।
संकेत कुंज मनुपल्लवमास्तरीतुं
तत्तत्प्रसादमभितः खलु संवरीतुम्।
त्वां श्यामचन्द्रमभिसारयितुं धृताशे
श्रीराधिके मयि विधेहि कृपाकटाक्षम् ।।31।।
।।32।।
दूरादपास्य स्वजनान्सुखमर्थ कोटिं
सर्वेषु साधनवरेषु चिरं निराशः।
वर्षन्तमेव सहजाद्भुत सौख्यधारां
श्रीराधिका चरणरेणुमहं स्मरामि ।।32।।
।।33।।
वृन्दाटवी प्रकट मन्मथ कोटि मूर्त्तेः
कस्यापि गोकुलकिशोर निशाकरस्य।
सर्वस्व सम्पुटमिव स्तनशातकुम्भ
कुम्भद्वयं स्मर मनो वृषभानुपुत्र्याः ।।33।।
।।34।।
सान्द्रानुराग रससार सरः सरोजं
किं वा द्विधा मुकुलितं मुखचन्द्र भासा।
तन्नूतन स्तन युगं वृषभानुजायाः
स्वानन्द सीधु मकरन्द घनं स्मरामि ।।34।।
।।35।।
क्रीड़ासरः कनक पंकज कुड्मलाय
स्वानन्दपूर्ण रसकल्पतरोः फलाय।
तस्मै नमो भुवनमोहन मोहनाय
श्रीराधिके तव नवस्तन मण्डलाय ।।35।।
।।36।।
पत्रावलीं रचयितुं कुचयोः कपोले
बद्धुं विचित्र कबरीं नव मल्लिकाभिः।
अंगं च भूषयितुमाभरणैर्धृताशे
श्रीराधिके मयि विधेहि कृपावलोकम् ।।36।।
।।37।।
श्यामेति सुन्दरवरेति मनोहरेति
कन्दर्प कोटि ललितेति सुनागरेति।
सोत्कण्ठमह्नि गृणती मुहुराकुलाक्षी
सा राधिका मयि कदा नु भवेत्प्रसन्ना ।।37।।
।।38।।
वेणुः करान्निपतितः स्खलितं शिखण्डं
भ्रष्टं च पीतवसनं व्रजराज सूनोः।
यस्याः कटाक्ष शरपात विमूर्छितस्य
तां राधिकां परिचरामि कदा रसेन ।।38।।
।।39।।
तस्या अपार रस सार विलास मूर्ते
रानन्द कन्द परमाद्भुत सौम्य लक्ष्म्याः।
ब्रह्मादि दुर्गम गतेर्वृषभानुजायाः
कैंकर्यमेव मम जन्मनि जन्मनि स्यात् ।।39।।
।।40।।
पूर्णानुराग रसमूर्त्ति तड़िल्लताभां
ज्योतिः परं भगवतो रतिमद्रहस्यम्।
यत्प्रादुरस्ति कृपया वृषभानु गेहे
स्यात्किंकरी भवितुमेव ममाभिलाषः ।।40।।
।।41।।
प्रेमोल्लसद्रस विलास विकास कन्दं
गोविन्द लोचन वितृप्त चकोर पेयम्।
सिञ्चन्तमद्भुत रसामृत चन्द्रिकौघैः
श्रीराधिका वदन चन्द्रमहं स्मरामि ।।41।।
।।42।।
संकेत कुंज निलये मृदुपल्लवेन
क्लृप्ते कदापि नव संग भयत्रपाढ्याम्।
अत्याग्रहेण करवारिरुहे गृहीत्वा
नेष्ये विटेन्द्र शयने वृषभानुपुत्रीम् ।।42।।
।।43।।
सद्गन्धमाल्य नवचन्द्र लवङ्ग सङ्ग
ताम्बूल सम्पुटमधीश्वरि मां वहन्तीम्।
श्यामं तमुन्मदरसादभिसंसरन्ती
श्रीराधिके करुणयानुचरीं विधेहि ।।43।।
।।44।।
श्रीराधिके तव नवोद्गम चारुवृत्त
वक्षोजमेव मुकुलद्वय लोभनीयम्।
श्रोणीं दधद्रस गुणैरुपचीयमानं
कैशोरकं जयति मोहनचित्तचोरम् ।।44।।
।।45।।
संलापमुच्छलदनंग तरंगमाला
संक्षोभितेन वपुषा व्रजनागरेण।
प्रत्यक्षरं क्षरदपार रसामृताब्धिं
श्रीराधिके तव कदा नु श्रृणोम्यदूरात् ।।45।।
।।46।।
अङ्कस्थितेऽपि दयिते किमपि प्रलापं
हा मोहनेति मधुरं विदधत्यकस्मात्।
श्यामानुराग मदविह्वल मोहनाङ्गी
श्यामा मणिर्जयति कापि निकुंज सीम्नि ।।46।।
।।47।।
कुंजान्तरे किमपि जातरसोत्सवायाः
श्रुत्वा तदालपित शिंजितमिश्रितानि।
श्रीराधिके तव रहः परिचारिकाहं
द्वारस्थिता रसह्रदे पतिता कदा स्याम् ।।47।।
।।48।।
वीणां करे मधुमतीं मधुर स्वरांता
माधाय नागर शिरोमणि भावलीलाम्।
गायन्त्यहो दिनमपारमिवाश्रुवर्षै-
र्दुःखान्नयन्त्यहह सा हृदि मेऽस्तु राधा ।।48।।
।।49।।
अन्योन्यहास परिहास विलास केलि
वैचित्र्य जृम्भित महारसवैभवेन।
वृन्दावने विलसितापहृतं विदग्ध
द्वन्द्वेन केनचिदहो हृदयं मदीयम् ।।49।।
।।50।।
महाप्रेमोन्मीलन्नव रस सुधा सिन्धु लहरी
परीवाहैर्विश्वं स्नपयदिव नेत्रान्त नटनैः।
तड़िन्माला गौरं किमपि नव कैशोर मधुरं
पुरन्ध्रीणां चूड़ा भरण नवरत्नं विजयते ।।50।।
।।51।।
अमन्द प्रेमाङ्कश्लथ सकल निर्बन्धहृदयं
दयापारं दिव्यच्छवि मधुर लावण्य ललितं।
अलक्ष्यं राधाख्यं निखिलनिगमैरप्यतितरां
रसाम्भोधेः सारं किमपि सुकुमारं विजयते ।।51।।
।।52।।
दुकूलं बिम्राणामथ कुचतटे कंचुकपटं
प्रसादं स्वामिन्याः स्वकरतल दत्तं प्रणयतः।
स्थितां नित्यं पार्श्वे विविधपरिचर्यैकचतुरां
किशोरीमात्मानं किमिह सुकुमारीं नु कलये ।।52।।
।।53।।
विचिन्वन्ती केशान् क्वचन करजैः कंचुकपटं
क्व चाप्यामुञ्चन्ती कुच कनक दीव्यत्कलशयोः।
सुगुल्फे न्यस्यन्ती क्वचन मणि मञ्जीर युगलं
कदास्यां श्रीराधे तव सुपरिचारिण्यहमहो ।।53।।
।।54।।
अतिस्नेहादुच्चैरपि च हरिनामानि गृणत–
स्तथा सौगन्धाद्यैर्बहुभिरुपचारैश्च यजतः।
परानन्दं वृन्दावनमनुचरन्तं च दधतो
मनो मे राधायाः पदमृदुल पद्मे निवसतु ।।54।।
।।55।।
निजप्राणेश्वर्या यदपि दयनीयेयमिति मां
मुहुश्चुम्बत्यालिङ्गति सुरतमाध्व्या मदयति।
विचित्रां स्नेहर्धिं रचयति तथाप्यद् भुत गते-
स्तवैव श्रीराधे पद रस विलासे मम मनः ।।55।।
।।56।।
प्रीतिं कामपि नाम मात्र जनित प्रोद्दामरोमोद्गमाम्
राधा माधवयोः सदैव भजतोः कौमार एवोज्ज्वलाम्।
वृन्दारण्य नवप्रसून निचयानानीय कुञ्जान्तरे
गूढं शैशव खेलनैर्बत कदा कार्यो विवाहोत्सवः ।।56।।
।।57।।
विपञ्चित सुपञ्चमं रुचिर वेणुना गायता
प्रियेण सहवीणया मधुरगान विद्यानिधिः।
करीन्द्रवनसम्मिलन्मद करिण्युदारक्रमा
कदा नु वृषभानुजा मिलतु भानुजारोधसि ।।57।।
।।58।।
सहासवर मोहनाद्भुत विलास रासोत्सवे
विचित्रवर ताण्डव श्रमजलार्द्र गण्डस्थलौ।
कदा नु वरनागरी रसिक शेखरौ तौ मुदा
भजामि पद लालनाल्ललित जीवनं कुर्वती ।।58।।
।।59।।
वृन्दारण्य निकुंज मंजुल गृहेष्वात्मेश्वरीं मार्गयन्
हा राधे स्वविदग्ध दर्शित पथं किं यासि नेत्यालपन्।
कालिन्दी सलिले च तत्कुच तटी कस्तूरिका पंकिले
स्नायं स्नायमहो कुदेहजमलं जह्यां कदा निर्मलः ।।59।।
।।60।।
पादस्पर्श रसोत्सवं प्रणतिभिर्गोविन्द मिन्दीवर
श्यामं प्रार्थयितुं सुमंजुलरहः कुञ्जाश्च संमार्जितुम्।
माला चन्दन गन्ध पूगरसवत्ताम्बूल सत्पानका
न्यादातुं च रसैकदायिनि तव प्रेष्या कदा स्यामहम् ।।60।।
।।61।।
लावण्यामृतवार्त्तया जगदिदं संप्लावयंती शरद्
राका चन्द्रमनंतमेव वदन ज्योत्स्नाभिरातन्वती।
श्री वृन्दावन कुंज मंजु गृहिणी काप्यस्ति तुच्छामहो
कुर्वाणाखिलसाध्य साधनकथां दत्त्वा स्वदास्योत्सवम् ।।61।।
।।62।।
दिष्ट्या यत्र क्वचन विहिताम्रेडने नन्दसूनोः
प्रत्याख्यानच्छलत उदितोदार संकेत देशा।
धूर्तेन्द्र त्वद् भयमुपगता सा रहो नीपवाट्यां
नैकागच्छेत्कितव कृतमित्यादिशेत्कर्हि राधा ।।62।।
।।63।।
सा भ्रूनर्तन चातुरी निरुपमा सा चारुनेत्राञ्चले
लीलाखेलन चातुरी वरतनोस्तादृग्वचश्चातुरी।
संकेतागम चातुरी नवनव क्रीड़ा कला चातुरी
राधाया जयतात्सखीजन परीहासोत्सवे चातुरी ।।63।।
।।64।।
उन्मीलन्मिथुनानुराग गरिमोदार स्फुरन्माधुरी
धारासार धुरीण दिव्य ललितानंगोत्सवैः खेलतोः।
राधामाधवयोः परं भवतु नश्चित्ते चिरार्त्तिस्पृशो
कौमारे नवकेलि शिल्प लहरी शिक्षादि दीक्षा रसः ।।64।।
।।65।।
कदा वा खेलन्तौ व्रजनगरवीथीषु हृदयं
हरन्तौ श्रीराधा व्रजपति कुमारौ सुकृतिनः।
अकस्मात्कौमारे प्रकट नव कैशोर विभवौ
प्रपश्यन्पूर्णः स्यां रहसि परिहासादिनिरतौ ।।65।।
।।66।।
धम्मिल्लं ते नव परिमलैरुल्लसत्फुल्ल मल्ली
मालं भालस्थलमपि लसत्सान्द्रसिन्दूरबिन्दुम्।
दीर्घापाङ्गच्छविमनुपमां चारु चन्द्रांशुहासं
प्रेमोल्लासं तव तु कुचयो र्द्वन्द्वमन्तः स्मरामि ।।66।।
।।67।।
लक्ष्मीकोटिविलक्षलक्षणलसल्लीला किशोरीशतै
राराध्यं व्रजमण्डलेति मधुरं राधाभिधानं परम्।
ज्योतिः किञ्चन सिञ्चदुज्ज्वलरसप्राग्भावमाविर्भव
द्राधे चेतसि भूरि भाग्य विभवैः कस्याप्यहो जृम्भते ।।67।।
।।68।।
तज्जीयान्नव यौवनोदय महालावण्य लीलामयं
सान्द्रानन्द घनानुराग घटित श्रीमूर्त्ति सम्मोहनम्।
वृन्दारण्य निकुंज केलि ललितं काश्मीर गौरच्छवि
श्रीगोविन्द इव व्रजेन्द्र गृहिणी प्रेमैक पात्रं महः ।।68।।
।।69।।
प्रेमानन्दरसैक वारिधि महा कल्लोलमालाकुला
व्यालोलारुण लोचनाञ्चल चमत्कारेण संचिन्वती।
किञ्चित् केलिकला महोत्सवमहो वृन्दाटवी मन्दिरे
नन्दत्यद्भुत काम वैभवमयी राधा जगन्मोहिनी ।।69।।
।।70।।
वृन्दारण्य निकुञ्ज सीमनि नव प्रेमानुभावभ्रमद्
भ्रूभङ्गी लव मोहित व्रज मणिर्भक्तैक चिन्तामणिः।
सान्द्रानन्द रसामृत स्रवमणिः प्रोद्दाम विद्युल्लता
कोटिज्योतिरुदेति कापि रमणीचूड़ामणिर्मोहिनी ।।70।।
।।71।।
लीला पाङ्गतरंगितैरुदभवन्नेकैकशः कोटिशः
कन्दर्पाः पुरुदर्पटङ्कृतमहाकोदण्डविस्फारिणः।
तारुण्यप्रथमप्रवेश समये यस्या महामाधुरी
धारानन्त चमत्कृता भवतु नः श्रीराधिका स्वामिनी ।।71।।
।।72।।
यत्पादाम्बुरुहैक रेणु कणिकां मूर्ध्ना निधातुं नहि
प्रापुर्ब्रह्म शिवादयोप्यधिकृतिं गोप्येक भावाश्रया।
सापि प्रेमसुधा रसाम्बुधिनिधी राधापि साधारणी
भूता कालगतिक्रमेण बलिना हे दैव तुभ्यं नमः ।।72।।
।।73।।
दूरे स्निग्धपरम्परा विजयतां दूरे सुहृन्मण्डली
भृत्याः सन्तु विदूरतो व्रजपतेरन्य प्रसंगः कुतः।
यत्र श्रीवृषभानुजा कृतरतिः कुञ्जोदरे कामिना
द्वारस्था प्रियकिङ्करी परमहं श्रोष्यामि काञ्चिध्वनिम् ।।73।।
।।74।।
गौराङ्गे म्रदिमा स्मिते मधुरिमा नेत्रांचले द्राघिमा
वक्षोजे गरिमा तथैव तनिमा मध्ये गतौ मन्दिमा।
श्रोण्यां च प्रथिमा भ्रुवोः कुटिलिमा बिम्बाधरे शोणिमा
श्रीराधे हृदि ते रसेन जडिमा ध्यानेऽस्तु मे गोचरः ।।74।।
।।75।।
प्रातः पीतपटं कदा व्यपनयाम्यन्यांशु कस्यार्पणात्
कुञ्जे विस्मृत कञ्चुकीमपि समानेतुं प्रधावामि वा।
बध्नीयां कबरीं युनज्मि गलितां मुक्तावलीमञ्जये
नेत्रे नागरि रंगकैश्च पिदधाम्यंग व्रणं वा कदा ।।75।।
।।76।।
यद् वृन्दावन मात्र गोचरमहो यन्न श्रुतीकं शिरो
प्यारोढुं क्षमते न यच्छिव शुकादीनां तु यद् ध्यानगम्।
यत्प्रेमामृत माधुरी रसमयं यन्नित्य कैशोरकं
तद्रूपं परिवेष्टुमेव नयनं लोलायमानं मम ।।76।।
।।77।।
धर्माद्यर्थ चतुष्टयं विजयतां किं तद्वृथावार्तया
सैकान्तेश्वर भक्तियोग पदवी त्वारोपिता मूर्द्धनि।
यो वृन्दावन सीम्नि कश्चन घनाश्चर्यः किशोरीमणि-
स्तत्कैंकर्य रसामृतादिह परं चित्ते न मे रोचते ।।77।।
।।78।।
प्रेम्णः सन्मधुरोज्ज्वलस्य हृदयं शृंगारलीलाकला
वैचित्री परमावधिर्भगवतः पूज्यैव कापीशता।
ईशानी च शची महासुख तनुः शक्तिः स्वतन्त्रा परा
श्रीवृन्दावन नाथ पट्टमहिषी राधैव सेव्या मम ।।78।।
।।79।।
राधादास्यमपास्य यः प्रयतते गोविन्दसंगाशया
सोयं पूर्णसुधारुचेः परिचयं राकां विना कांक्षति।
किं च श्याम प्रवाहवारि लहरीबीजं न ये तां विदु-
स्ते प्राप्यापि महामृतांबुधिमहो बिन्दुं परं प्राप्नुयुः ।।79।।
।।80।।
कैशोराद्भुत माधुरीभर धुरीणाङ्गच्छविं राधिकां
प्रेमोल्लासभराधिकां निरवधि ध्यायन्ति ये तद्धियः।
त्यक्ताः कर्मभिरात्मनैव भगवद्धर्मेप्यहो निर्ममाः
सर्वाश्चर्य गतिं गता रसमयीं तेभ्यो महद्भ्यो नमः ।।80।।
।।81।।
लिखन्ति भुजमूलतो न खलु शंखचक्रादिकं
विचित्र हरिमन्दिरं न रचयन्ति भालस्थले।
लसत्तुलसि मालिकां दधति कण्ठपीठे न वा
गुरोर्भजन विक्रमात्क इह ते महाबुद्धयः ।।81।।
।।82।।
कर्माणि श्रुतिबोधितानि नितरां कुर्वन्तु-कुर्वन्तु मा
गूढाश्चर्य रसाः स्रगादि विषयान्गृह्णन्तु मुञ्चन्तु वा।
कैर्वा भाव रहस्य पारगमतिः श्रीराधिका प्रेयसः
किञ्चिज्ज्ञैरनुयुज्यतां बहिरहो भ्राम्यद्भिरन्यैरपि ।।82।।
।।83।।
अलं विषयवार्त्तया नरक कोटि बीभत्सया
वृथा श्रुतिकथाश्रमो बत बिभेमि कैवल्यतः।
परेशभजनोन्मदा यदि शुकादयः किं ततः
परंतु मम राधिका पदरसे मनो मज्जतु ।।83।।
।।84।।
तत्सौन्दर्यं स च नववयो यौवनश्री प्रवेशः
सा दृग्भङ्गी स च रसघनाश्चर्य वक्षोज कुम्भः।
सोयं बिम्बाधर मधुरिमा तत्स्मितं सा च वाणी
सेयं लीला गतिरपि न विस्मर्यते राधिकायाः ।।84।।
।।85।।
यल्लक्ष्मी शुक नारदादि परमाश्चर्यानुरागोत्सवैः
प्राप्तं त्वत्कृपयैव हि व्रजभृतां तत्तत्किशोरी गणैः।
तत्कैङ्कर्य मनुक्षणाद्भुतरसं प्राप्तुं धृताशे मयि
श्रीराधे नवकुञ्ज नागरि कृपा दृष्टिं कदा दास्यसि ।।85।।
।।86।।
लब्ध्वा दास्यं तदतिकृपया मोहनास्वादितेन
सौन्दर्यं श्रीपदकमलयोर्लालनैः स्वापितायाः।
श्रीराधाया मधुर मधुरोच्छिष्ट पीयूष सारं
भोजं भोजं नव नव रसानन्द मग्नः कदा स्याम् ।।86।।
।।87।।
यदि स्नेहाद्राधे दिशसि रति लाम्पट्य पदवीं
गतं मे स्वप्रेष्ठं तदपि मम निष्ठां शृणु यथा।
कटाक्षैरालोके स्मित सहचरैर्जात पुलकं
समाश्लिष्याम्युच्चैरथ च रसये त्वत्पदरसम् ।।87।।
।।88।।
कृष्णः पक्षो नवकुवलयं कृष्ण सारस्तमालो
नीलाम्भोदस्तव रुचिपदं नाम रूपैश्च कृष्णा।
कृष्णे कस्मात्तव विमुखता मोहन श्याम मूर्त्ता
वित्युक्त्वा त्वां प्रहसित मुखीं किन्नु पश्यामि राधे ।।88।।
।।89।।
लीलापाङ्गतरङ्गितैरिव दिशो नीलोत्पल श्यामला
दोलायत्कनकाद्रि मण्डलमिव व्योमस्तनैस्तन्वतीम्।
उत्फुल्लस्थल पङ्कजामिव भुवं रासे पदन्यासतः
श्रीराधामनुधावतीं व्रज किशोरीणां घटां भावये ।।89।।
।।90।।
दृशौ त्वयि रसाम्बुधौ मधुर मीनवद्भ्राम्यतः
स्तनौ त्वयि सुधा सरस्यहह चक्रवाकाविव।
मुखं सुरतरंगिणि त्वयि विकासि हेमाम्बुजं
मिलन्तु मयि राधिके तव कृपातरंगच्छटाः ।।90।।
।।91।।
कान्ताढ्याश्चर्यकान्ताकुलमणिकमलाकोटिकाम्यैकपादा–
म्भोजभ्राजन्नखेन्दुच्छविलवविभवा काप्यगम्या किशोरी।
उन्मर्याद प्रवृद्ध प्रणयरस महाम्भोधि गम्भीर लीला-
माधुर्योज्जृम्भितांगी मयि किमपि कृपारंगमंगी करोतु ।।91।।
।।92।।
कलिन्द गिरि नन्दिनी पुलिन मालती मन्दिरे
प्रविष्ट वनमालिना ललितकेलि लोलीकृते।
प्रतिक्षण चमत्कृताद्भुतरसैकलीलानिधे
निधेहि मयि राधिके निजकृपातरंगच्छटाम् ।।92।।
।।93।।
यस्यास्ते बत किंकरीषु बहुशश्चाटूनि वृन्दाटवी
कन्दर्पः कुरुते तवैव किमपि प्रेप्सुः प्रसादोत्सवम्।
सान्द्रानन्द घनानुराग लहरी निस्यंद पादाम्बुज
द्वन्द्वे श्रीवृषभानुनन्दिनि सदा वन्दे तव श्रीपदम् ।।93।।
।।94।।
यज्जापः सकृदेव गोकुलपतेराकर्षकस्तत्क्षणा–
द्यत्र प्रेमवतां समस्त पुरुषार्थेषु स्फुरेत्तुच्छता।
यन्नामांकित मन्त्र जापनपरः प्रीत्या स्वयं माधवः
श्रीकृष्णोऽपि तदद्भुतं स्फुरतु मे राधेति वर्णद्वयम् ।।94।।
।।95।।
कालिन्दी तट कुञ्ज मंदिरगतो योगीन्द्र वद्यत्पद
ज्योतिर्ध्यान परः सदा जपति यां प्रेमाश्रुपूर्णो हरिः।
केनाप्यद्भुतमुल्ल सद्रतिरसानन्देन सम्मोहितः
सा राधेति सदा हृदि स्फुरतु मे विद्यापरा द्व्यक्षरा ।।95।।
।।96।।
देवानामथ भक्त मुक्त सुहृदामत्यन्त दूरं च यत्
प्रेमानन्द रसं महासुखकरं चोच्चारितं प्रेमतः।
प्रेम्णाकर्णयते जपत्यथ मुदा गायत्यथा लिष्वयं
जल्पत्यश्रुमुखो हरिस्तदमृतं राधेति मे जीवनम् ।।96।।
।।97।।
या वाराधयति प्रियं व्रजमणिं प्रौढ़ानुरागोत्सवैः
संसिध्यन्ति यदाश्रयेण हि परं गोविन्द सख्युत्सुकाः।
यत्सिद्धिः परमापदैक रसवत्याराधनात्ते नु सा
श्रीराधा श्रुतिमौलिशेखरलता नाम्नी मम प्रीयताम् ।।97।।
।।98।।
गात्रे कोटि तड़िच्छवि प्रविततानन्दच्छवि श्रीमुखे
बिम्बोष्ठे नव विद्रुमच्छवि करे सत्पल्लवैकच्छवि।
हेमाम्भोरुह कुड्मलच्छवि कुच द्वन्द्वेऽरविन्देक्षणं
वन्दे तन्नवकुञ्जकेलिमधुरं राधाभिधानं महः ।।98।।
।।99।।
मुक्तापङ्क्ति प्रतिमदशना चारुविम्बाधरोष्ठी
मध्ये क्षामा नवनवरसावर्त्त गम्भीर नाभिः।
पीन श्रोणिस्तरुणि मसमुन्मेष लावण्यसिन्धु-
र्वैदग्धीनां किमपि हृदयं नागरी पातु राधा ।।99।।
।।100।।
स्निग्धाकुंचित नीलकेशि विदलद् बिम्बोष्ठि चन्द्रानने
खेलत्खञ्जन गञ्जनाक्षि रुचिमन्नासाग्र मुक्ताफले।
पीन श्रोणि तनूदरि स्तनतटी वृत्तच्छटात्यद्भुते
राधे श्रीभुजवल्लि चारु वलये स्वं रूपमाविष्कुरु ।।100।।
।।101।।
लज्जान्तः पटमारचय्य रचितस्माय प्रसूनाञ्जलौ
राधांगे नवरंगधाम्नि ललित प्रस्तावने यौवने।
श्रोणी हेम वरासने स्मरनृपेणाध्यासिते मोहनं
लीलापाङ्ग विचित्र ताण्डव कला पाण्डित्यमुन्मीलति ।।101।।
।।102।।
सा लावण्य चमत्कृतिर्नव वयो रूपं च तन्मोहनं
तत्तत्केलि कला विलास लहरी चातुर्यमाश्चर्य भूः।
नो किञ्चित्कृतमेव यत्र न नुतिर्नागो न वा सम्भ्रमो
राधामाधवयोः स कोऽपि सहजः प्रेमोत्सवः पातु वः ।।102।।
।।103।।
येषां प्रेक्षां वितरति नवोदार गाढ़ानुरागा–
न्मेघश्यामो मधुर मधुरानन्द मूर्तिर्मुकुन्दः।
वृन्दाटव्यां सुमहिम चमत्कार कारीण्यहो किं
तानि प्रेक्षेद् भुतरसनिधानानि राधापदानि ।।103।।
।।104।।
बलान्नीत्वा तल्पं किमपि परिरभ्याधर सुधां
निपीय प्रोल्लिख्य प्रखर नखरेण स्तनभरम्।
ततो नीवीं न्यस्ते रसिक मणिना त्वत्करधृते
कदा कुञ्जच्छिद्रे भवतु मम राधेनु नयनम् ।।104।।
।।105।।
करं ते पत्रालिं किमपि कुचयोः कर्त्तुमुचितं
पदं ते कुञ्जेषु प्रियमभिसरंत्या अभिसृतौ।
दृशौ कुञ्जच्छीद्रैस्तव निभृतकेलिं कलयितुं
यदा वीक्षे राधे तदपि भविता किं शुभदिनम् ।।105।।
।।106।।
रहो गोष्ठीं श्रोतुं तव निज विटेन्द्रेण ललितां
करे धृत्वा त्वां वा नव रमणतल्पे घटयितुम्।
रतामर्दस्रस्तं कचभरमथो संयमयितुं
विदध्याः श्रीराधे मम किमधिकारोत्सवरसम् ।।106।।
।।107।।
वृन्दाटव्यां नवनव रसानन्द पुञ्जे निकुञ्जे
गुञ्जद् भृंगी कुलमुखरिते मञ्जुमञ्जु प्रहासैः।
अन्योन्यक्षेपण निचयन प्राप्त सङ्गोपनाद्यैः
क्रीड़ज्जीयाद्रसिक मिथुनं क्लृप्त केली कदम्बम् ।।107।।
।।108।।
रूपं शारदचन्द्र कोटि वदने धम्मिल्लमल्लीस्रजा
मामोदैर्विकली कृतालिपटले राधे कदा तेऽद्भुतम् ।
ग्रैवेयोज्ज्वल कम्बुकण्ठि मृदुदोर्वल्ली चलत्कङ्कणे
वीक्षे पट्ट दुकूल वासिनि रणन्मञ्जीर पादाम्बुजे ।।108।।
।।109।।
इतोभयमितस्त्रपा कुलमितो यशः श्रीरितो
हिनस्त्यखिल शृंखलामपि सखी निवासस्त्वया।
स गद् गद् मुदीरितं सुबहु मोहनाकांक्षया
कथंकथमयीश्वरि प्रहसितैः कदा म्रेड्यसे ।।109।।
।।110।।
श्यामेचाटुरुतानि कुर्वति सहालापान्प्रणेत्री मया
गृह्णाने च दुकूल पल्लवमहो हुंकृत्य मां द्रक्ष्यसि।
बिभ्राणे भुजवल्लिमुल्लसितया रोमस्रजालंकृतां
दृष्ट्वा त्वां रसलीनमूर्तिमथ किं दृश्यामि हास्यं ततः ।।110।।
।।111।।
अहो रसिकशेखरः स्फुरति कोपि वृन्दावने
निकुञ्ज नव नागरी कुच किशोर केलिप्रियः।
करोतु स कृपां सखी प्रकटपूर्ण नत्युत्सवो
निज प्रियतमा पदे रसमये ददातु स्थितिम् ।।111।।
।।112।।
विचित्र वर भूषणोज्ज्वल दुकूल सत्कञ्चुकैः
सखीभिरतिभूषिता तिलक गन्ध माल्यैरपि।
स्वयं च सकलाकलासु कुशलीकृता नः कदा
सुरास मधुरोत्सवे किमपि वेशयेत्स्वामिनी ।।112।।
।।113।।
कदा सुमणि किङ्किणी वलय नूपुर प्रोल्लसन्
महामधुर मण्डलाद्भुत विलास रासोत्सवे।
अपि प्रणयिनो बृहद्भुज गृहीत कण्ठ्यो वयं
परं निज रसेश्वरी चरण लक्ष्म वीक्षामहे ।।113।।
।।114।।
यद् गोविन्द कथा सुधारसह्रदे चेतो मया जृम्भितं
यद्वा तद्गुण कीर्त्तनार्चन विभूषाद्यैर्दिनं प्रापितम्।
यद्यत्प्रीतिरकारि तत्प्रिय जने ष्वात्यन्तिकी तेन मे
गोपेन्द्रात्मज जीवन प्रणयिनी श्रीराधिका तुष्यतु ।।114।।
।।115।।
रहो दास्यं तस्याः किमपि वृषभानोर्व्रजवरी
यसः पुत्र्याः पूर्ण प्रणय रस मूर्त्तेर्यदि लभे।
तदा नः किं धर्मैः किमु सुरगणैः किं च विधिना
किमीशेन श्याम प्रिय मिलन यत्नैरपि च किम् ।।115।।
।।116।।
चन्द्रास्ये हरिणाक्षि देवि सुनसे शोणाधरे सुस्मिते
चिल्लक्ष्मी भुजवल्लि कम्बुरुचिरग्रीवे गिरीन्द्रस्तनि।
भञ्जन्मध्यबृहन्नितम्ब कदली खण्डोरु पादाम्बुज
प्रोन्मीलन्नख चन्द्र मण्डलि कदा राधे मयाराध्यसे ।।116।।
।।117।।
राधापादसरोज भक्तिमचलामुद्वीक्ष्य निष्कैतवां
प्रीतः स्वं भजतोपि निर्भरमहाप्रेम्णाधिकं सर्वशः।
आलिंगत्यथ चुम्बति स्ववदनात्ताम्बूलमास्येर्पयेत्
कण्ठे स्वां वनमालिकामपि मम न्यस्येत्कदा मोहनः ।।117।।
।।118।।
लावण्यं परमाद्भुतं रतिकला चातुर्यमत्यद्भुतं
कान्तिः कापि महाद्भुता वरतनोर्लीला गतिश्चाद्भुता।
दृग्भंगी पुनरद्भुताद्भुततमा यस्याः स्मितं चाद्भुतं
सा राधाद्भुतमूर्त्तिरद्भुत रसं दास्यं कदा दास्यति ।।118।।
।।119।।
भ्रमद्भृकुटि सुन्दरं स्फुरितचारुबिम्बाधरं
ग्रहे मधुर हुङ्कृतं प्रणयकेलि कोपाकुलम्।
महारसिक मौलिना सभय कौतुकं वीक्षितं
स्मरामि तव राधिके रतिकला सुखं श्रीमुखम् ।।119।।
।।120।।
उन्मीलन्मुकुटच्छटा परिलसद्दिक्चक्र वालं स्फुरत्
केयूरांगद हार कंकणघटा निर्द्धूतरत्नच्छवि।
श्रोणीमण्डल किंकिणी कलरवं मञ्जीर-मञ्जुध्वनिं
श्रीमत्पाद सरोरुहं भज मनो राधाभिधानं महः ।।120।।
।।121।।
श्यामा मण्डल मौलि मण्डन मणिः श्यामानुरागस्फुर
द्रोमोद्भेद विभाविता कृतिरहो काश्मीर गौरच्छविः।
सातीवोन्मद कामकेलि तरला मां पातु मन्दस्मिता
मन्दार द्रुम कुंजमन्दिर गता गोविन्द पट्टेश्वरी ।।121।।
।।122।।
उपास्य चरणाम्बुजे व्रजभृतां किशोरीगणै–
र्महद् भिरपि पूरुषैरपरिभाव्य भावोत्सवे।
अगाध रस धामनि स्वपद पद्म सेवा विधौ
विधेहि मधूरोज्जवलामधि कृतिं ममाधीश्वरि ।।122।।
।।123।।
आनम्रानन चन्द्रमीरित दृगापाङ्गच्छटा मन्थरं
किञ्चिद्दर्शिशिरोवगुण्ठनपटं लीला विलासावधिम्।
उन्नीयालक मंजरीः कररुहैरालक्ष्य सन्नागर
स्याङ्गेङ्गं तव राधिके सचकितालोकं कदा लोकये ।।123।।
।।124।।
राकाचन्द्रो वराको यदनुपम रसानन्द कन्दाननेन्दो–
स्तत्तादृक् चंद्रिकाया अपि किमपि कलामात्रकस्याणुतोऽपि
यस्याः शोणाधर श्रीविधृत नवसुधामाधुरी सारसिन्धुः
सा राधा काम बाधा विधुर मधुपति प्राणदा प्रीयतां नः ।।124।।
।।125।।
राकानेक विचित्र चन्द्र उदितः प्रेमामृत ज्योतिषां
वीचीभिः परिपूरयेदगणित ब्रह्माण्ड कोटिं यदि।
वृन्दारण्य निकुञ्जसीमनि तदाभासः परं लक्ष्यते
भावेनैव यदा तदैव तुलये राधे तव श्रीमुखम् ।।125।।
।।126।।
कालिन्दी कूलकल्पद्रुमतल निलय प्रोल्लसत्केलिकन्दा
वृन्दाटव्यां सदैव प्रकटतर रहो वल्लवी भाव भव्या।
भक्तानां हृत्सरोजे मधुर रससुधास्यंदि पादारविन्दा
सान्द्रानन्दा कृतिर्नः स्फुरतु नव नव प्रेमलक्ष्मीरमन्दा ।।126।।
।।127।।
शुद्ध प्रेमैकलीला निधिरहह महातङ्कमङ्क स्थिते च
प्रेष्ठे बिभ्रत्यद भ्रस्फुरदतुल कृपा स्नेह माधुर्य मूर्त्तिः।
प्राणाली कोटि नीराजित पद सुषमा माधुरी माधवेन
श्रीराधा मामगाधामृतरसभरिते कर्हि दास्येऽभिषिञ्चेत् ।।127।।
।।128।।
वृन्दारण्य निकुंजसीमसु सदा स्वानङ्ग रंगोत्सवै–
र्माद्यत्यद्भुत माधवाधर सुधा माध्वीक संस्वादनै:।
गोविन्द प्रिय वर्ग दुर्गम सखी वृन्दैरनालक्षिता
दास्यं दास्यति मे कदा नु कृपया वृन्दावनाधीश्वरी ।।128।।
।।129।।
मल्लीदाम निबद्ध चारु कबरं सिन्दूर रेखोल्लस–
त्सीमन्तं नवरत्न चित्र तिलकं गण्डोल्लसत्कुण्डलम्।
निष्कग्रीवमुदार हारमरुणं बिभ्रदुकूलं नवं
विद्युत्कोटिनिभं स्मरोत्सवमयं राधाख्यमीक्षे महः ।।129।।
।।130।।
प्रेमोल्लासैकसीमा परम रस चमत्कार वैचित्र्य सीमा
सौन्दर्यस्यैकसीमा किमपि नववयो रूपलावण्य सीमा।
लीलामाधुर्य सीमा निजजन परमौदार्य वात्सल्य सीमा
सा राधा सौख्यसीमा जयति रतिकलाकेलिमाधुर्य सीमा। ।।130।।
।।131।।
यस्यास्तत्सुकुमार सुन्दर पदोन्मीलन्नखेन्दुच्छटा
लावण्यैक लवोपजीवि सकल श्यामा मणी मण्डलम्।
शुद्ध प्रेमविलास मूर्त्तिरधिकोन्मीलन्महा माधुरी
धारा सार धुरीण केलि विभवा सा राधिका मे गतिः ।।131।।
।।132।।
कलिन्द गिरि नन्दिनी सलिल बिन्दु सन्दोहभृन्
मृदूद् गति रतिश्रमं मिथुनमद्भुत क्रीड़या।
अमन्द रस तुन्दिल भ्रमर वृन्द वृन्दाटवी
निकुञ्ज वर मन्दिरे किमपि सुन्दरं नन्दति ।।132।।
।।133।।
व्याकोशेन्दीवर विकसिता मन्द हेमारविन्द
श्रीमन्निस्यंदन रति रसान्दोलि कन्दर्प केलि।
वृन्दारण्ये नव रस सुधास्यन्दि पादारविन्दं
ज्योतिर्द्वन्द्वं किमपि परमानन्द कन्दं चकास्ति ।।133।।
।।134।।
ताम्बूलं क्वचिदर्पयामि चरणौ संवाहयामि क्वचिन्
मालाद्यैःपरिमण्डये क्वचिदहो संवीजयामि क्वचित्।
कर्पूरादि सुवासितं क्व च पुनः सुस्वादु चाम्भोमृतं
पायाम्येव गृहे कदा खलु भजे श्रीराधिकामाधवौ ।।134।।
।।135।।
प्रत्यङ्गोच्छलदुज्ज्वलामृत रस प्रेमैक पूर्णाम्बुधि–
र्लावण्यैक सुधानिधिः पुरुकृपा वात्सल्यसाराम्बुधिः।
तारुण्यप्रथमप्रवेश विलसन्माधुर्य साम्राज्यभू-
र्गुप्तः कोपि महानिधिर्विजयते राधा रसैकावधिः ।।135।।
।।136।।
यस्याः स्फूर्जत्पद नखमणि ज्योतिरेकच्छटायाः
सान्द्र प्रेमामृतरस महासिन्धु कोटिर्विलासः।
साचेद्राधा रचयति कृपा दृष्टिपातं कदाचिन्
मुक्तिस्तुच्छी भवति बहुशः प्राकृताप्राकृतश्रीः ।।136।।
।।137।।
कदा वृन्दारण्ये मधुर मधुरानन्द रसदे
प्रियेश्वर्याः केलीभवन नव कुञ्जानी मृगये।
कदा श्रीराधायाः पदकमल माध्वीक लहरी
परीवाहैश्चेतो मधुकरमधीरं मदयिता ।।137।।
।।138।।
राधाकेलिनिकुञ्ज वीथिषु चरन् राधाभिधामुच्चरन्
राधाया अनुरुपमेव परमं धर्मं रसेनाचरन् ।
राधायाश्चरणाम्बुजं परिचरन्नानोपचारैर्मुदा
कर्हि स्यां श्रुति शेखरोपरि चरन्नाश्चर्यचर्यां चरन् ।।138।।
।।139।।
यातायातशतेन सङ्गमितयोरन्योन्य वक्त्रोल्लस–
च्चन्द्रालोकन सम्प्रभूत बहुलानङ्गाम्बुधिक्षोभयोः।
अन्तः कुञ्ज कुटीर तल्प गतयोर्दिव्याद्भुत क्रीड़योः
राधामाधवयोः कदा नु शृणुयां मंजीर कांचीध्वनिम् ।।139।।
।।140।।
अहो भुवन मोहनं मधुर माधवी मण्डपे
मधूत्सव समुत्सुकं किमपि नील पीतच्छवि।
विदग्ध मिथुनं मिथो दृढ़तरानुरागोल्लसन्
मदं मदयते कदा चिरतरं मदीयं मनः ।।140।।
।।141।।
राधानाम सुधारसं रसयितुं जिह्वास्तुमे विह्वला
पादौ तत्पदकाङ्कितासु चरतां वृन्दाटवी वीथिषु।
तत्कर्मैव करः करोतु हृदयं तस्याः पदं ध्यायता-
त्तद्भावोत्सवतः परं भवतु मे तत्प्राण नाथे रतिः ।।141।।
।।142।।
मन्दीकृत्य मुकुन्द सुन्दर पद द्वन्द्वारविन्दामल
प्रेमानन्द ममन्दमिन्दु तिलकाद्युन्माद कन्दं परम्।
राधा केलिकथा रसाम्बुधि चलद्वीचीभिरान्दोलितं
वृन्दारण्य निकुञ्ज मन्दिर वरालिन्दे मनो नन्दतु ।।142।।
।।143।।
राधानामैव कार्यं ह्यनुदिन मिलितं साधनाधीश कोटि–
स्त्याज्यो नीराज्य राधापद कमलसुधां सत्पुमर्थाग्र कोटिः
राधा पादाब्ज लीलाभुवि जयति सदामन्दमन्दार कोटिः
श्रीराधा किङ्करीणां लुठति चरणयोरद्भुता सिद्धिकोटिः ।।143।।
।।144।।
मिथो भङ्गी कोटि प्रवहदनुरागामृत रसो–
त्तरङ्ग भ्रूभङ्ग क्षुभित बहिरभ्यन्तरमहो
मदाघूर्णन्नेत्रं रचयति विचित्रं रतिकला
विलासं तत्कुञ्जे जयति नव कैशोर मिथुनम् ।।144।।
।।145।।
काचिद् वृन्दावन नवलता मन्दिरे नन्दसूनो–
र्दृप्यद्दोष्कन्दल दृढ़परीरम्भ निष्पंदगात्री।
दिव्यानन्दाद्भुत रसकलाः कल्पयन्त्याविरास्ते
सान्द्रानन्दामृत रस घन प्रेम मूर्त्तिः किशोरी ।।145।।
।।146।।
न जानीते लोकं न च निगमजातं कुल परं–
परां वा नो जानात्यहह न सतां चापि चरितम्।
रसं राधायामाभजति किल भावं व्रजमणौ
रहस्ये तद्यस्यस्थितिरपि न साधारण गतिः ।।146।।
।।147।।
ब्रह्मानन्दैकवादाः कतिचन भगवद्वन्दनानन्दमत्ताः
केचिद् गोविन्द सख्याद्यनुपम परमानन्दमन्ये स्वदन्ते।
श्रीराधाकिङ्करीणां त्वखिल सुख चमत्कार सारैकसीमा
तत्पादाम्भोजराजन्नखमणि विलसज्ज्योतिरेकच्छटापि ।।147।।
।।148।।
न देवैर्ब्रह्माद्यैर्न खलु हरिभक्तैर्न सुहृदा
दिभिर्यद्वै राधा मधुपति रहस्यं सुविदितम्।
तयोर्दासीभूत्वा तदुपचित केली रसमये
दुरन्ता: प्रत्याशा हरहर दृशोर्गोचरयितुम् ।।148।।
।।149।।
त्वयि श्यामे नित्ये प्रणयिनि विदग्धे रसनिधौ
प्रिये भूयोभूयः सुदृढ़मतिरागो भवतु मे।
इति प्रेष्ठेनोक्ता रमण मम चित्ते तव वचो
वदन्तीति स्मेरा मम मनसि राधा विलसतु ।।149।।
।।150।।
सदानन्दं वृन्दावन नवलता मन्दिरवरे
ष्वमन्दैः कन्दर्पोन्मद रतिकला कौतुक रसम्।
किशोरं तज्ज्योतिर्युगल मतिघोरं मम भवं
ज्वलज्ज्वालं शीतैः स्वपद मकरन्दैः शमयतु ।।150।।
।।151।।
उन्मीलन्नव मल्लिदाम विलसद्धम्मिल्लभारे बृह–
च्छ्रोणी मण्डल मेखला कलरवे शिञ्जत्सुमंजीरिणी।
केयूराङ्गद कङ्कणावलिलसद्दोर्वल्लि दीप्तिच्छटे
हेमाम्भोरुह कुड्मलस्तनि कदा राधे दृशा पीयसे ।।151।।
।।152।।
अमर्यादोन्मीलत्सुरत रस पीयूष जलधे–
स्तरंङ्गैरुत्तुङ्गैरिव किमपि दोलायिततनुः।
स्फुरन्ती प्रेयोङ्के स्फुट कनक पङ्केरुहमुखी
सखीनां नो राधे नयन सुखमाधास्यसि कदा ।।152।।
।।153।।
क्षरन्तीव प्रत्यक्षरमनुपम प्रेम जलधिं
सुधाधारा वृष्टीरिव विदधती श्रोत्रपुटयोः।
रसार्द्रा सन्मृद्वी परम सुखदा शीतलतरा
भवित्री किं राधे तव सह मया कापि सुकथा ।।153।।
।।154।।
अनुल्लिख्यानन्तानपि तदपराधान्मधुपति–
र्महाप्रेमाविष्टस्तव परमदेयं विमृशति।
तवैकं श्रीराधे गृणत इह नामामृत रसं
महिम्नः कः सीमां स्पृशति तव दास्यैक मनसाम् ।।154।।
।।155।।
लुलित नव लवङ्गोदार कर्पूरपूरं
प्रियतम मुख चन्द्रोद्गीर्ण ताम्बूल खण्डम्।
घनपुलक कपोला स्वादयन्ती मदास्ये-
र्पयतु किमपि दासी वत्सला कर्हि राधा ।।155।।
।।156।।
सौन्दर्यामृत राशिरद्भुत महालावण्य लीला कला
कालिन्दीवर वीचिडम्बर परिस्फूर्जत्कटाक्षच्छविः।
सा कापि स्मर केलिकोमल कला वैचित्र्य कोटि स्फुरत्
प्रेमानन्द घनाकृतिर्दिशतु मे दास्यं किशोरी मणिः ।।156।।
।।157।।
दुकूलमति कोमलं कलयदेव कौसुम्भकं
निबद्ध मधु मल्लिका ललित माल्य धम्मिल्लकम्।
बृहत्कटि तट स्फुरन्मुखर मेखलालंकृतं
कदा नु कलयामि तत्कनक चम्पकाभं महः ।।157।।
।।158।।
कदा रासे प्रेमोन्मद रस विलासेद्भुतमये
दिशोर्मध्ये भ्राजन्मधुपति सखी वृन्द वलये।
मुदान्तः कान्तेन स्वरचित महालास्य कलया
निषेवे नृत्यन्तींव्यजन नव ताम्बूल शकलैः ।।158।।
।।159।।
प्रसृमरपट वासे प्रेम सीमा विकासे
मधुर मधुर हासे दिव्य भूषा विलासे।
पुलकित दयितांसे सम्वलद्बाहुपाशे
तदतिललित रासे कर्हि राधामुपासे ।।159।।
।।160।।
यदि कनक सरोजं कोटि चन्द्रांशु पूर्णं
नव नव मकरन्द स्यन्दि सौन्दर्य धाम।
भवति लसित चञ्चत्खञ्जन द्वन्द्वमास्यं
तदपि मधुर हास्यं दत्त दास्यं न तस्याः ।।160।।
।।161।।
सुधाकरमुधाकरं प्रतिपदस्फुरन्माधुरी
धुरीण नव चन्द्रिका जलधि तुन्दिलं राधिके।
अतृप्त हरि लोचन द्वय चकोरपेयं कदा
रसाम्बुधि समुन्नतं वदन चन्द्रमीक्षे तव ।।161।।
।।162।।
अङ्ग प्रत्यङ्ग रिङ्गन्मधुरतर महाकीर्ति पीयूष सिन्धो–
रिन्दोः कोटिर्विनिन्दद्वदनमति मदालोल नेत्रं दधत्याः।
राधायाः सौकुमार्याद्भुत ललिततनोः केलिकल्लोलिनीना
मानन्दस्यन्दिनीनां प्रणयरसमयान् किंविगाहे प्रवाहान् ।।162।।
।।163।।
मत्कण्ठे किं नखरशिखया दैत्यराजोस्मि नाहं
मैवं पीडां कुरु कुच तटे पूतना नाहमस्मि।
इत्थं कीरैरनुकृत वचः प्रेयसा सङ्गतायाः
प्रातः श्रोष्ये तव सखि कदा केलि कुंजे मृजन्ती ।।163।।
।।164।।
जाग्रत् स्वप्न सुषुप्तिषु स्फुरतु मे राधापदाब्जच्छटा
वैकुण्ठे नरकेथवा मम गतिर्नान्यास्तु राधां बिना।
राधा केलि कथा सुधाम्बुधि महावीचीभिरान्दोलितं
कालिन्दी तट कुञ्ज मन्दिर वरालिन्दे मनो विन्दतु ।।164।।
।।165।।
अलिन्दे कालिन्दी तट नवलता मन्दिरगते
रतामर्दोद्भूतश्रमजल भरापूर्णवपुषोः।
सुखस्पर्शेनामीलित नयनयोः शीतमतुलं
कदा कुर्यां संवीजन महह राधा मुरभिदोः ।।165।।
।।166।।
क्षणं मधुर गानतः क्षणं मन्दहिन्दोलतः
क्षणं कुसुम वायुतः सुरतकेलिशिल्पैः क्षणम्।
अहो मधुरसद्रस प्रणय केलि वृन्दावने
विदग्ध वर नागरी रसिक शेखरौ खेलतः ।।166।।
।।167।।
अद्यश्यामकिशोर मौलिरहह प्राप्तो रजन्यामुखे
नीत्वा तां करयोः प्रगृह्य सहसा नीपाटवीं प्राविशत्।
श्रोष्ये तल्प मिलन्महा रतिभरे प्राप्तेपि शीत्कारितं
तद्वीची सुख तर्जनं किमु हरेः स्वश्रोत्ररन्ध्राश्रितम् ।।167।।
।।168।।
श्रीमद्राधे त्वमथ मधुरं श्रीयशोदाकुमारे
प्राप्ते कैशोरकमतिरसाद्वल्गसे साधु योगम्।
इत्थं बाले महसि कथया नित्यलीलावयः श्री
जातावेशाप्रकट सहजा किन्नु दृश्या किशोरी ।।168।।
।।169।।
एकं काञ्चन चम्पकच्छवि परं नीलाम्बुद श्यामलं
कन्दर्पोत्तरलं तथैकमपरं नैवानुकूलं बहिः।
किंचैकं बहुमान भङ्गि रसवच्चाटूनि कुर्वत्परं
वीक्षे क्रीडनिकुञ्जसीम्नि तदहो द्वन्द्वं महामोहनम् ।।169।।
।।170।।
विचित्र रति विक्रमं दधदनुक्रमादाकुलं
महा मदन वेगतो निभृत मञ्जु कुञ्जोदरे ।
अहो विनिमयन्नवं किमपि नील पीतं पटं
मिथो मिलितमद्भुतं जयति पीत नीलं महः ।।170।।
।।171।।
करे कमलमद्भुतं भ्रमयतोर्मिथोंसार्पित
स्फुरत्पुलक दोर्लता युगलयोः स्मरोन्मत्तयोः।
सहासरस पेशलं मदकरीन्द्र भङ्गी शतै-
र्गतिं रसिकयोर्द्वयोः स्मरत चारुवृन्दावने ।।171।।
।।172।।
खेलन्मुग्धाक्षिमीन स्फुरदधरमणी विद्रुमश्रोणिभार
द्वीपायामोत्तरङ्ग स्मरकलभकटाटोप वक्षोरुहायाः।
गम्भीरावर्त्तनाभेर्बहलहरिमहाप्रेमपीयूषसिन्धोः
श्रीराधायाः पदाम्भोरुह परिचरणे योग्यतामेव मृग्ये ।।172।।
।।173।।
विच्छेदाभास मानादहह निमिषतो गात्रविस्रंसनादौ
चञ्चत्कल्पाग्नि कोटि ज्वलितमिव भवेद्बाह्यमभ्यन्तरं च।
गाढ़ स्नेहानुबन्ध ग्रथितमिव तयोरद्भुत प्रेम मूर्त्योः
श्रीराधामाधवाख्यं परमिह मधुरं तद् द्वयं धाम जाने ।।173।।
।।174।।
कदा रत्युन्मुक्तं कचभरमहं संयमयिता
कदा वा संधास्ये त्रुटित नव मुक्तावलिमपि।
कदा वा कस्तूर्यास्तिलकमपि भूयो रचयिता
निकुञ्जान्तर्वृत्ते नव रति रणे यौवन मणेः ।।174।।
।।175।।
किं ब्रूमोन्यत्र कुण्ठीकृतकजनपदे धाम्न्यपि श्रीविकुण्ठे
राधा माधुर्य वेत्ता मधुपतिरथ तन्माधुरीं वेत्ति राधा।
वृन्दारण्य स्थलीयं परम रस सुधा माधुरीणां धुरीणा
तद्वन्द्वं स्वादनीयं सकलमपि ददौ राधिकाकिंकरीभ्यः ।।175।।
।।176।।
लसद्वदन पङ्कजा नव गंभीर नाभि भ्रमा
नितम्ब पुलिनोल्लसन्मुखर काञ्चि कादम्बिनी।
विशुद्ध रस वाहिनी रसिक सिन्धु सङ्गोन्मदा
सदा सुरतरङ्गिणी जयति कापि वृन्दावने ।।176।।
।।177।।
अनङ्ग नव रङ्गिणी रस तरङ्गिणी सङ्गतां
दधत्सुख सुधामये स्वतनु नीरधौ राधिकाम्।
अहो मधुप काकली मधुर माधवी मण्डपे
स्मर क्षुभितमेधते सुरत सीधुमत्तं महः ।।177।।
।।178।।
रोमालीमिहिरात्मजा सुललिते बन्धूक बन्धु प्रभा
सर्वाङ्गे स्फुट चम्पकच्छविरहो नाभी सरः शोभना।
वक्षोजस्तबका लसद्भुजलता शिंजापतञ्झंकृतिः
श्रीराधा हरते मनो मधुपतेरन्येव वृन्दाटवी ।।178।।
।।179।।
राधामाधवयोर्विचित्र सुरतारम्भे निकुञ्जोदर
स्रस्त प्रस्तरसङ्गतैर्वपुरलं कुर्वेङ्ग रागैः कदा।
तत्रैव त्रुटिताः स्रजो निपतिताः संधायभूयः कदा
कण्ठे धारयितास्मि मार्जन कृते प्रातः प्रविष्टास्म्यहम् ।।179।।
।।180।।
श्लोकान्प्रेष्ठयशोङ्कितान्गृहशुका नध्यापयेत्कर्हिचिद्
गुञ्जामञ्जुलहारबर्हमुकुटं निर्माति काले क्वचित्।
आलिख्य प्रियमूर्त्तिमाकुल कुचौ सङ्घट्टयेद्वा कदा
प्येवं व्यापृतिभिर्दिनं नयति मे राधा प्रिय स्वामिनी ।।180।।
।।181।।
प्रेयः सङ्ग सुधा सदानुभविनी भूयो भवद्भाविनी
लीला पञ्चम रागिणी रति कला भङ्गी शतोद्भाविनी।
कारुण्य द्रव भाविनी कटि तटे काञ्ची कलाराविणी
श्रीराधैव गतिर्ममास्तु पदयोः प्रेमामृतस्राविणी ।।181।।
।।182।।
कोटीन्दुच्छवि हासिनी नव सुधा सम्भार सम्भाषिणी
वक्षोज द्वितयेन हेम कलश श्रीगर्व निर्वासिनी ।
चित्र ग्राम निवासिनी नव नव प्रेमोत्सवोल्लासिनी
वृन्दारण्य विलासिनी किमु रहो भूयाद् धृदुल्लासिनी ।।182।।
।।183।।
कदा गोविन्दाराधन ललित ताम्बूल शकलं
मुदा स्वादं स्वादं पुलकित तनु र्मे प्रिय सखी।
दुकूले नोन्मीलन्नव कमल किञ्जल्करुचिना
निवीताङ्गी सङ्गीतक निजकलाः शिक्षयति माम् ।।183।।
।।184।।
लसद्दशन मौक्तिक प्रवर कान्ति पूरस्फुरन्
मनोज्ञ नव पल्लवाधर मणिच्छटा सुन्दरम्।
चलन्मकर कुण्डलं चकित चारु नेत्राञ्चलं
स्मरामि तव राधिके वदन मण्डलं निर्मलम् ।।184।।
।।185।।
चलत्कुटिल कुन्तलं तिलक शोभि भालस्थलं
तिल प्रसव नासिका पुट विराजि मुक्ता फलम्।
कलङ्करहितामृत च्छवि समुज्ज्वलं राधिके
तवाति रति पेशलं वदन मण्डलं भावये ।।185।।
।।186।।
पूर्ण प्रेमामृतरस समुल्लास सौभाग्यसारं
कुञ्जे कुञ्जे नव रति कला कौतुकेनात्तकेलि।
उत्फुल्लेन्दी वर कनकयोः कान्ति चौरं किशोरं
ज्योतिर्द्वन्द्वं किमपि परमानन्द कन्दं चकास्ति ।।186।।
।।187।।
ययोन्मीलत्केली विलसित कटाक्षैक कलया
कृतो वन्दी वृन्दाविपिन कलभेन्द्रो मदकलः।
जड़ीभूतः क्रीड़ामृग इव यदाज्ञा लव कृते
कृती न: सा राधा शिथिलयतु साधारण गतिम् ।।187।।
।।188।।
श्रीगोपेन्द्र कुमार मोहन महाविद्ये स्फुरन्माधुरी
सारस्फार रसाम्बुराशि सहज प्रस्यन्दि नेत्राञ्चले।
कारुण्यार्द्र कटाक्ष भङ्गि मधुरस्मेराननाम्भोरुहे
हाहा स्वामिनि राधिके मयि कृपादृष्टिं मनाङ्निक्षिप ।।188।।
।।189।।
ओष्ठ प्रान्तोच्छलित दयितोद्गीर्ण ताम्बूल रागा
रागानुच्चैर्निज रचितया चित्र भङ्ग्योन्नयन्ती ।
तिर्यग्ग्रीवा रुचिर रुचिरोदञ्चदा कुञ्चित भ्रूः
प्रेयः पार्श्वे विपुल पुलकैर्मण्डिता भाति राधा ।।189।।
।।190।।
किं रे धूर्त्त प्रवर निकटं यासि नः प्राण सख्या
नूनं बाला कुच तट कर स्पर्श मात्राद्वि मुह्येत्।
इत्थं राधे पथि पथि रसान्नागरं तेऽनुलग्नं
क्षिप्त्वा भङ्गया हृदयमुभयोः कर्हि सम्मोहयिष्ये ।।190।।
।।191।।
कदा वा राधायाः पदकमलमायोज्य हृदये
दयेशं निःशेषं नियतमिह जह्यामुपविधिम्।
कदा वा गोविन्दः सकल सुखदः प्रेमकरणा-
दनन्ये धन्ये वै स्वयमुपनयेत स्मरकलाम् ।।191।।
।।192।।
कदा वा प्रोद्दाम स्मर समर संरम्भरभस
प्ररूढ़ स्वेदाम्भः प्लुत लुलित चित्राखिलतनू।
गतौ कुञ्ज द्वारे सुखमरुति संवीज्य परया
मुदाहं श्रीराधा रसिक तिलकौ स्यां सुकृतिनी ।।192।।
।।193।।
मिथः प्रेमावेशाद् घन पुलक दोर्वल्लिरचित
प्रगाढ़ा श्लेषेणोत्सव रसभरोन्मीलित दृशौ।
निकुञ्ज क्लृप्ते वै नव कुसुम तल्पेधिशयितौ
कदा पत्संवाहादिभिरहमधीशौ नु सुखये ।।193।।
।।194।।
मदारुण विलोचनं कनक दर्पकामोचनं
महा प्रणयमाधुरी रस विलास नित्योत्सुकम् ।
लसन्नववयः श्रिया ललित भङ्गि लीलामयं
हृदा तदहमुद्वहे किमपि हेमगौरं महः ।।194।।
।।195।।
मदाघूर्णन्नेत्रं नवरति रसावेश विवशो–
ल्लसद् गात्रं प्राण प्रणय परिपाट्यां परतरम्।
मिथो गाढ़ाश्लेषाद् वलयमिव जातं मरकत
द्रुत स्वर्णच्छायं स्फुरतु मिथुनं तन्मम हृदि ।।195।।
।।196।।
परस्परं प्रेम रसे निमग्नमशेष संमोहन रूपकेलि।
वृन्दावनान्तर्नवकुंजगेहे तन्नीलपीतं मिथुनं चकास्ति ।।196।।
।।197।।
आशास्य दास्यं वृषभानुजाया–
स्तीरे समध्यास्य च भानुजायाः।
कदा नु वृन्दावन कुञ्ज वीथी
ष्वहं नु राधे ह्यतिथिर्भवेयम् ।।197।।
।।198।।
कालिन्दी तट कुञ्जे पुञ्जीभूतं रसामृतं किमपि।
अद्भुत केलि निधानं निरवधि राधाभिधानमुल्लसति ।।198।।
।।199।।
प्रीतिरिव मूर्तिमती रससिन्धोः सारसम्पदिव विमला।
वैदग्धीनां हृदयं काचन वृन्दावनाधिकारिणी जयति ।।199।।
।।200।।
रसघन मोहन मूर्तिं विचित्रकेलि महोत्सवोल्लसितम्।
राधाचरणविलोडित रुचिर शिखण्डं हरिं वन्दे ।।200।।
।।201।।
कदा गायं गायं मधुर मधुरीत्या मधुभिद–
श्चरित्राणि स्फारामृत रस विचित्राणि बहुशः।
मृजन्ती तत्केली भवनमभिरामं मलयज
च्छटाभिः सिञ्चन्तीरसह्रदनिमग्नास्मि भविता ।।201।।
।।202।।
उदंचद्रोमाञ्च प्रचय खचितां वेपथुमतीं
दधानां श्रीराधामतिमधुर लीलामय तनुम्।
कदा वा कस्तूर्या किमपि रचयन्त्येव कुचयो-
र्विचित्रां पत्रालीमहमहह वीक्षे सुकृतिनी ।।202।।
।।203।।
क्षणं सीत्कुर्वन्ती क्षणमथ महावेपथुमती
क्षणं श्याम श्यामेत्यमुमभिलपन्ती पुलकिता।
महाप्रेमा कापि प्रमद मदनोद्दाम रसदा
सदानन्दा मूर्तिर्जयति वृषभानोः कुलमणिः ।।203।।
।।204।।
यस्याः प्रेमघनाकृतेः पद नख ज्योत्स्ना भरस्नापित
स्वान्तानां समुदेति कापि सरसा भक्तिश्चमत्कारिणी।
सा मे गोकुल भूप नन्दनमनश्चोरी किशोरी कदा
दास्यं दास्यति सर्व वेद शिरसां यत्तद्रहस्यं परम् ।।204।।
।।205।।
कामं तूलिकया करेण हरिणा यालक्तकैरङ्किता
नानाकेलि विदग्ध गोपरमणी वृन्दे तथा वन्दिता।
या संगुप्ततया तथोपनिषदां हृद्येव विद्योतते
सा राधा चरण द्वयी मम गतिर्लास्यैक लीलामयी ।।205।।
।।206।।
सान्द्र प्रेम रसौघ वर्षिणि नवोन्मीलन्महामाधुरी
साम्राज्यैक धुरीण केलि विभवत्कारुण्य कल्लोलिनि।
श्रीवृन्दावनचन्द्र चित्तहरिणी बन्ध स्फुरद्वागुरे
श्रीराधे नव कुञ्ज नागरि तव क्रीतास्मि दास्योत्सवैः ।।206।।
।।207।।
स्वेदापूरः कुसुम चयनैर्दूरतः कण्टकाङ्को
वक्षोजेऽस्यास्तिलक विलयो हन्त घर्माम्भसैव।
ओष्ठः सख्या हिम पवनतः सव्रणो राधिके ते
क्रूरास्वेवं स्वघटितमहो गोपये प्रेष्ठसङ्गम् ।।207।।
।।208।।
पातं पातं पद कमलयोः कृष्णभृङ्गेण तस्याः
स्मेरास्येन्दोर्मुकुलित कुच द्वन्द्व हेमारविन्दम्।
पीत्वा वक्त्राम्बुजमतिरसान्नूनमंतः प्रवेष्टु-
मत्यावेशान्नखरशिखया पाट्य मानं किमीक्षे ।।208।।
।।209।।
अहो तेऽमी कुञ्जास्तदनुपम रासस्थलमिदं
गिरिद्रोणी सैव स्फुरति रति रंङ्गे प्रणयिनी।
न वीक्षे श्रीराधां हर हर कुतोऽपीति शतधा
विदीर्येत प्राणेश्वरि मम कदा हन्त हृदयम् ।।209।।
।।210।।
इहैवाभूत्कुञ्जे नव रति कला मोहन तनो–
रहो अत्रानृत्यद्दयित सहिता सा रसनिधिः।
इति स्मारं स्मारं तव चरित पीयूष लहरीं
कदा स्यां श्रीराधे चकित इह वृन्दावन भुवि ।।210।।
।।211।।
श्रीमद् बिम्बाधरे ते स्फुरति नवसुधा माधुरीसिन्धुकोटि–
र्नेत्रान्तस्ते विकीर्णाद्भुत कुसुम धनुश्चण्ड सत्काण्डकोटिः।
श्रीवक्षोजे तवाति प्रमद रसकला सार सर्वस्व कोटिः
श्रीराधे त्वत्पदाब्जात्स्रवति निरवधि प्रेम पीयूष कोटिः ।।211।।
।।212।।
सान्द्रानन्दोन्मद रसघन प्रेम पीयूष मूर्तेः
श्रीराधाया अथ मधुपतेः सुप्तयोः कुञ्जतल्पे।
कुर्वाणाहं मृदु मृदु पदाम्भोज सम्वाहनानि
शय्यान्ते किं किमपि पतिता प्राप्त तन्द्राभवेयम् ।।212।।
।।213।।
राधा पादारविन्दोच्छलित नव रस प्रेम पीयूष पुञ्जे
कालिन्दी कूल कुञ्जे हृदि कलित महोदार माधुर्य भावः।
श्रीवृन्दारण्य वीथी ललित रतिकला नागरीं तां गरीयो
गम्भीरैकानुरागां मनसि परिचरन् विस्मृतान्यःकदास्याम् ।।213।।
।।214।।
अदृष्ट् वा राधाङ्के निमिषमपि तं नागरमणिं
तया वा खेलन्तं ललित ललितानङ्ग कलया ।
कदाहं दुःखाब्धौ सपदि पतिता मूर्च्छितवती
न तामाश्वास्यार्त्तां सुचिर मनुशोचे निजदशाम् ।।214।।
।।215।।
भूयो भूयः कमलनयने किं मुधा वार्यतेसौ
वाङ्गमात्रेपि त्वदनुगमनं न त्यजत्येव धूर्तः।
किश्चिद्राधे कुरु कुचतटी प्रान्तमस्य म्रदीयश्
चक्षुर्द्वारा तमनुपतितं चूर्णतामेतु चेतः ।।215।।
।।216।।
किं वा नस्तैः सुशास्त्रैः किमथ तदुदितैर्वर्त्मभिः सद्गृहीतै–
र्यत्रास्ति प्रेममूर्तेर्नहि महिमसुधा नापि भावस्तदीयः।
किं वा वैकुण्ठ लक्ष्म्याप्यहह परमया यत्र मे नास्ति राधा
किं त्वाशाप्यस्तु वृन्दावनभुवि मधुरा कोटिजन्मान्तरेपि ।।216।।
।।217।।
श्याम श्यामेत्यनुपम रसापूर्ण वर्णैर्जपन्ती
स्थित्वा स्थित्वा मधुर मधुरोत्तारमुच्चारयन्ती।
मुक्तास्थूलान्नयन गलितानश्रु विन्दून्वहन्ती
हृष्यद्रोमा प्रतिपदि चमत्कुर्वती पातु राधा ।।217।।
।।218।।
तादृङ् मूर्तिः व्रजपति सुतः पादयोर्मे पतित्वा
दन्ताग्रेणाथ धृत्वा तृणकममलान्काकु वादान्ब्रवीति।
नित्यं चानुव्रजति कुरुते सङ्गमायोद्यमं चे
त्युद्वेगं मे प्रणयिनि किमावेदयेयं नु राधे ।।218।।
।।219।।
चलल्लीलागत्या क्वचिदनु चल्द्धंस मिथुनं
क्वचित् केकिन्यग्रे कृत नटन चन्द्रक्यनुकृति।
लताश्लिष्टं शाखिप्रवर मनुकुर्वत् क्वचिदहो
विदग्ध द्वन्द्वं तद्रमत इह वृन्दावन भुवि ।।219।।
।।220।।
व्याकोशेन्दीवराष्टा पदकमलरुचा हारि कान्त्या स्वया यत्
कालिन्दीयं सुरभिमनिलं शीतलं सेवमानम्।
सान्द्रानन्दं नव नव रसं प्रोल्लसत्केलिवृन्दं
ज्योतिर्द्वन्द्वं मधुर मधुरं प्रेम कन्दं चकास्ति ।।220।।
।।221।।
कदा मधुर सारिकाः स्वरस पद्यमध्यापयत्
प्रदायकरतालिकाः क्वचन नर्तयत्केकिनम्।
क्वचित् कनक वल्लरीवृत तमाल लीलाधनं
विदग्ध मिथुनं तदद्भुतमुदेति वृन्दावने ।।221।।
।।222।।
पत्रालीं ललितां कपोल फलके नेत्राम्बुजे कज्जलं
रङ्गं बिम्बफलाधरे च कुचयोः काश्मीरजा लेपनम्।
श्रीराधे नव सङ्गमाय तरले पादांगुली पंक्तिषु
न्यस्यन्ती प्रणयादलक्तकरसं पूर्णा कदा स्यामहम् ।।222।।
।।223।।
श्रीगोवर्धन एक एव भवता पाणौ प्रयत्नाद्धृतो
राधावर्ष्मणि हेमशैलयुगले दृष्टेपि तेस्याद्भयम्।
तद्गोपेन्द्रकुमार मा कुरु वृथा गर्वं परीहासतः
कर्ह्येवं वृषभानुनन्दिनि तव प्रेयांसमाभाषये ।।223।।
।।224।।
अनंग जयमंगल ध्वनित किंकिणी डिण्डिमः
स्तनादिवरताडनैर्नखरदन्तघातैर्युतः ।
अहो चतुर नागरी नव किशोरयोर्मञ्जुले
निकुञ्ज निलयाजिरे रतिरणोत्सवो जृम्भते । ।।224।।
।।225।।
यूनोर्वीक्ष्य दरत्रपा नटकला मादीक्षयन्ती दृशोर्
वृन्वाना चकितेन संचितमहा रत्नस्तनं चाप्युरः।
सा काचिद् वृषभानुवेश्मनि सखी मालासु बालावली
मौलिः खेलति विश्व मोहन महा सारुप्यमाचिन्वती ।।225।।
।।226।।
ज्योतिः पुञ्जद्वयमिदमहो मण्डलाकारमस्याः
वक्षस्युन्मादयति हृदयं किं फलत्यन्यदग्रे ।
भ्रू कोदण्डं नकृतघटनं सत्कटाक्षौघ बाणैः
प्राणान्हन्यात्किमु परमतो भावि भूयो न जाने ।।226।।
।।227।।
भोः श्रीदामन्सुबल वृषभस्तोक कृष्णार्जुनाद्याः
किं वो दृष्टं मम नु चकिता दृग्गता नैव कुञ्जे।
काचिद्देवी सकल भुवनाप्लावि लावण्य पूरा
दूरादेवाखिलमहरत प्रेयसो वस्तु सख्युः ।।227।।
।।228।।
गता दूरे गावो दिनमपि तुरीयांशमभज
द्वयं हातुं क्लान्तास्तव च जननी वर्त्मनयना।
अकस्मात्तूष्णीके सजलनयने दीन वदने
लुठत्यस्यां भूमौ त्वयि नहि वयं प्राणिणिषवः।।
(श्रीश्यामसुन्दर की यह स्थिति श्रीराधा के अचानक दर्शन से ऐसी बनी है)। ।।228।।
।।229।।
नासाग्रे नव मौक्तिकं सुरुचिरं स्वर्णोज्ज्वलं बिभ्रती
नानाभंगिरनंग रंग विलसल्लीला तरंगावलिः।
राधे त्वं प्रविलोभय व्रजमणिं रत्नच्छटा मञ्जरी
चित्रोदंचितकंचुकस्थ गितयोर्वक्षोजयोः शोभया ।।229।।
।।230।।
अप्रेक्षे कृत निश्चयापि सुचिरं वीक्षेत दृक्कोणतो
मौने दार्ढ्यमुपाश्रितापि निगदेत्तामेव याहीत्यहो।
अस्पर्शे सुधृताशयापि करयोर्धृत्वा बहिर्यापये
द्राधाया इति मानदुस्थितिमहं प्रेक्षे हसन्ती कदा ।।230।।
।।231।।
रसागाधे राधा हृदि सरसि हंसः करतले
लसद्वंशस्रोतस्यमृत गुण संगः प्रतिपदम् ।
चलत्पिच्छोत्तंसः सुरचितवतंसः प्रमदया
स्फुरद् गुञ्जा गुच्छः स हि रसिक मौलिर्मिलतु माम् ।।231।।
।।232।।
अकस्मात्कस्याश्चिन्नव वसनमाकर्षति परं
मुरल्या धम्मिल्ले स्पृशति कुरुतेऽन्या कर धृतिम्।
परं नित्यं राधा पदकमल मूले व्रज पुरे
तदित्थं वीथीषु भ्रमति स महा लम्पट मणिः ।।232।।
।।233।।
एकस्या रतिचौर एव चकितं चान्यास्तनान्ते करं
कृत्वा कर्षति वेणुनान्य सुदृशौ धम्मिल्ल मल्ली स्रजम्।
धत्तेऽन्या भुजवल्लिमुत्पुलकितां संकेत यत्यन्यया
राधायाः पदयोर्लुठत्यलममुं जाने महा लम्पटम् ।।233।।
।।234।।
प्रियांसे निक्षिप्तोत्पुलक भुजदण्डः क्वचिदपि
भ्रमन्वृन्दारण्ये मदकल करीन्द्राद् भुतगतिः।
निजां व्यंजन्नत्यद्भुत सुरत शिक्षां क्वचिदहो
रहः कुञ्जे गुंजा ध्वनितमधुपे क्रीडति हरिः ।।234।।
।।235।।
दूरे सृष्ट्यादिवार्त्ता न कलयति मनाङ्नारदादीन्स्वभक्ता–
ञ्छ्रीदामाद्यैः सुहृद्भिर्न मिलति हरति स्नेह वृद्धिं स्वपित्रोः।
किन्तु प्रेमैकसीमां मधुर रससुधासिन्धु सारैरगाधां
श्रीराधामेव जानन्मधुपतिरनिशं कुंजवीथीमुपास्ते ।।235।।
।।236।।
सुस्वादु सुरस तुन्दिलमिन्दीवर वृन्द सुन्दरं किमपि।
अधिवृन्दाटवि नन्दति राधा वक्षोज भूषणं ज्योतिः ।।236।।
।।237।।
कान्तिः कापि परोज्ज्वला नवमिलच्छ्री चन्द्रिकोद्भासिनी
रामाद्यद्भुत वर्ण काञ्चितरुचिर्नित्याधिकाङ्गच्छविः।
लज्जानम्रतनुः स्मयेन मधुरा प्रीणाति केलिच्छटा
सन्मुक्ताफलचारु हार सुरुचिः स्वात्मार्पणेनाच्युतम् ।।237।।
।।238।।
यन्नारदाजेश शुकैरगम्यं वृन्दावने वञ्जुल मञ्जु कुञ्जे ।
तत्कृष्ण चेतोहरणैक विज्ञमत्रास्ति किञ्चित्परमं रहस्यम् ।।238।।
।।239।।
लक्ष्म्या यश्च न गोचरी भवति यन्नापुः सखायः प्रभोः
सम्भाव्योपि विरञ्चि नारद शिव स्वायंभुवाद्यैर्न यः।
यो वृन्दावननागरी पशुपति स्त्रीभाव लभ्यः कथं
राधामाधवयोर्ममास्तु स रहो दास्याधिकारोत्सवः ।।239।।
।।240।।
उच्छिष्टामृत भुक्तवैव चरितं शृण्वंस्तवैव स्मरन्
पादाम्भोज रजस्तवैव विचरन् कुञ्जान्स्तवैवालयान्।
गायन्दिव्य गुणांस्त्तवैव रसदे पश्यंस्तवैवाकृतिं
श्रीराधे तनुवाङ्मनोभिरमलैः सोहं तवैवाश्रितः ।।240।।
।।241।।
क्रीड़न्मीनद्वयाक्ष्याः स्फुरदधरमणी विद्रुमश्रोणिभार
द्वीपायामोन्तराल स्मर कलभ कटाटोप वक्षोरुहायाः।
गम्भीरावर्तनाभेर्बहलहरि महाप्रेम पीयूष सिन्धोः
श्रीराधायाः पदाम्भोरुह परिचरणे योग्यतामेव चिन्वे ।।241।।
।।242।।
मालाग्रन्थन शिक्षया मृदु मृदु श्रीखण्ड निर्घर्षणा
देशेनाद्भुत मोदकादिविधिभिः कुञ्जान्त सम्मार्जनैः।
वृन्दारण्य रहः स्थलीषु विवशा प्रेमार्त्तिभारोद्गमात
प्राणेशं परिचारिकैः खलु कदा दास्या मयाधीश्वरी ।।242।।
।।243।।
प्रेमाम्भोधि रसोल्लसत्तरुणिमारम्भेण गम्भीर दृग्
भेदाभङ्गि मृदुस्मितामृत नव ज्योत्स्नांचितश्रीमुखी।
श्रीराधा सुखधामनि प्रविलसद् वृन्दाटवी सीमनि
प्रेयोंके रतिकौतुकानि कुरुते कन्दर्प लीला निधिः ।।243।।
।।244।।
शुद्ध प्रेमविलास वैभव निधिः कैशोर शोभानिधि–
र्वैदग्धी मधुराङ्ग भङ्गिम निधिर्लावण्य सम्पन्निधिः।
श्रीराधा जयतान्महारसनिधिः कन्दर्प लीला निधिः
सौन्दर्यैक सुधानिधिर्मधुपतेः सर्वस्वभूतो निधिः ।।244।।
।।245।।
नीलेन्दीवरवृन्द कान्ति लहरी चौरं किशोर द्वयं
त्वय्ये तत्कुचयोश्चकास्ति किमिदं रूपेण सम्मोहनम्।
तन्मामात्म सखीं कुरु द्वितरुणीयं नौ दृढं श्लिष्यति
स्वच्छायामभिवीक्ष्य मुह्यति हरौ राधास्मितं पातु नः ।।245।।
।।246।।
सङ्गत्यापि महोत्सवेन मधुराकारां हृदि प्रेयसः
स्वच्छायामभिवीक्ष्य कौस्तुभमणौ सम्भूतशोका क्रुधा।
उत्क्षिप्य प्रियपाणिमेव विनयेत्युक्त्वा गताया बहिः
सख्यैः सास्रनिवेदनानि किमहं श्रोष्यामि ते राधिके ।।246।।
।।247।।
महामणि वरस्रजं कुसुम सञ्चयैरञ्चितं
महामरकत प्रभा ग्रथित मोहित श्यामलम्।
महारस महीपतेरिव विचित्र सिद्धासनं
कदानु तव राधिके कबर भारमालोकये ।।247।।
।।248।।
मध्ये मध्ये कुसुमखचितं रत्न दाम्ना निबद्धं
मल्ली माल्यैर्घन परिमलैर्भूषितं लम्बमानैः।
पश्चाद्राजन्मणि वरकृतोदार माणिक्य गुच्छं
धम्मिल्लं ते हरिकरधृतं कर्हि पश्यामि राधे ।।248।।
।।249।।
विचित्राभिर्भङ्गी विततिभिरहो चेतसि परं
चमत्कारं यच्छन् ललित मणि मुक्तादि ललितम्।
रसावेशा द्वैत्तं स्मर मधुर वृत्ताखिलमहोद्
भुतन्ते सीमन्ते नव कनक पट्टं विजयते ।।249।।
।।250।।
अहो द्वैधी कर्तुं कृतिभिरनुरागामृत रस
प्रवाहैः सुस्निग्धैः कुटिल रुचिर श्याम उचितः।
इतीयं सीमन्ते नव रुचिर सिन्दूर रचिता
सुरेखा नः प्रख्यापयितुमिव राधे विजयते ।।250।।
।।251।।
चकोरस्ते वक्त्रामृत किरण बिम्बे मधुकर–
स्तव श्रीपादाब्जे जघन पुलिने खंजन वरः।
स्फुरन्मीनो जातस्त्वयि रस सरस्यां मधुपतेः
सुखाटव्यां राधे त्वयि च हरिणस्तस्य नयनम् ।।251।।
।।252।।
स्पृष्ट्वा स्पृष्ट्वा मृदु करतलेनाङ्गमङ्गं सुशीतं
सान्द्रानन्दामृत रस ह्रदे मज्जतो माधवस्य।
अङ्के पङ्केरुह सुनयना प्रेम मूर्त्तिः स्फुरन्ती
गाढ़ाश्लेषोन्नमित चिबुका चुम्बिता पातु राधा ।।252।।
।।253।।
सदा गायं गायं मधुरतर राधा प्रिय यशः
सदा सान्द्रानन्दा नव रसद राधापति कथाः।
सदा स्थायं स्थायं नव निभृत राधा रति वने
सदा ध्यायं ध्यायं विवश हृदि राधापद सुधाः ।।253।।
।।254।।
श्याम श्यामेत्यमृत रस संस्रावि वर्णाञ्जपन्ती
प्रेमौत्कण्ठ्यात्क्षणमपि सरोमांचमुच्चैर्लपन्ती।
सर्वत्रोच्चाटनमिव गता दुःख दुःखेन पारं
कांक्षत्यह्नो दिनकरमलं क्रुध्यती पातु राधा ।।254।।
।।255।।
कदाचिद् गायन्ती प्रियरति कला वैभव गतिं
कदाचिद् ध्यायन्ती प्रिय सह भविष्यद्विलसितम्।
अलं मुञ्चामुञ्चेत्यति मधुर मुग्ध प्रलपितै-
र्नयन्ती श्रीराधा दिनमिह कदा नन्दयतु नः ।।255।।
।।256।।
श्रीगोविन्द ! व्रजवरवधू वृन्द चूड़ा मणिस्ते
कोटि प्राणाभ्यधिक परम प्रेष्ठ पादाब्जलक्ष्मीः।
कैङ्कर्येणाद्भुत नव रसेनैव मां स्वीकरोतु
भूयोभूयः प्रति मुहुरधिस्वामि सम्प्रार्थयेहम् ।।256।।
।।257।।
अनेन प्रीतामे दिशतु निज कैङ्कर्य पदवीं
दवीयो दृष्टीनां पदमहह राधा सुखमयी।
निधायैवं चित्ते कुवलय रुचिं बर्ह मुकुटं
किशोरं ध्यायामि द्रुतकनक पीतच्छवि पटम् ।।257।।
।।258।।
ध्यायंस्तं शिखिपिच्छ मौलिमनिशं तन्नाम सङ्कीर्तयन्
नित्यं तच्चरणाम्बुजं परिचरं स्तन्मन्त्रवर्यं जपन्।
श्रीराधा पद दास्यमेव परमाभीष्टं हृदा धारयन्
कर्हि स्यां तदनुग्रहेण परमोद्भूतानुरागोत्सवः ।।258।।
।।259।।
श्रीराधे ! रसिकेन्द्ररूपगुणवद्गीतानि संश्रावयन्
गुंजा मञ्जुल हार बर्ह मुकुटाद्यावेदयंश्चाग्रतः।
श्याम प्रेषित पूगमाल्य नव गन्धाद्यैश्च संप्रीणयं-
स्त्वत्पादाब्ज नखच्छटा रस ह्रदे मग्नः कदा स्यामहम् ।।259।।
।।260।।
क्वासौ राधा निगमपदवी दुरगा कुत्र चासौ
कृष्णस्तस्याः कुच कमलयो रन्तरैकान्तवासः।
क्वाहं तुच्छः परममधमः प्राण्यहो गर्ह्यकर्मा
यत्तन्नाम स्फुरति महिमा ह्येष वृन्दावनस्य ।।260।।
।।261।।
वृन्दारण्ये नवरसकला कोमल प्रेम मूर्त्तेः
श्रीराधाया श्चरण कमलामोद माधुर्य सीमा।
राधां ध्यायन् रसिक तिलकेनात्त केलीविलासां
तामेवाहं कथमिह तनुं न्यस्य दासी भवेयम् ।।261।।
।।262।।
हा कालिन्दि त्वयि मम निधिः प्रेयसा क्षालितो भूद्
भोभो दिव्याद् भुत तरुलतास्तत्कर स्पर्श भाजः।
हे राधाया रति गृह शुकाः ! हे मृगाः ! हे मयूराः !
भूयो भूयः प्रणतिभिरहं प्रार्थये वोऽनुकम्पाम् ।।262।।
।।263।।
वहन्ती राधायाः कुच कलश काश्मीरजमहो
जलक्रीड़ा वेशाद् गलितमतुल प्रेम रसदम्।
इयं सा कालिन्दी विकसित नवेन्दीवर रुचि-
स्सदा मन्दीभूतं हृदयमिह सन्दीपयतु मे ।।263।।
।।264।।
सद्योगीन्द्र सुद्दश्य सान्द्र रसदानन्दैक सन्मूर्तयः
सर्वेप्यद्भुत सन्महिम्नि मधुरे वृन्दावने सङ्गताः।
ये क्रूरा अपि पापिनो न च सतां सम्भाष्य दृश्याश्च ये
सर्वान्वस्तुतया निरीक्ष्य परम स्वाराध्य बुद्धिर्मम ।।264।।
।।265।।
यद्राधापद किंकरीकृत हृदां सम्यग्भवेद्गोचरं
ध्येयं नैव कदापि यद् धृदिविना तस्याः कृपास्पर्शतः।
यत्प्रेमामृत सिन्धुसाररसदं पापैक भाजामपि
तद् वृन्दावन दुष्प्रवेश महिमाश्चर्यं हृदि स्फुर्जतु ।।265।।
।।266।।
राधाकेलि कलासु साक्षिणि कदा वृन्दावने पावने
वत्स्यामि स्फुटमुज्ज्वलाद् भुतरसे प्रेमैक मत्ताकृतिः।
तेजोरूप निकुञ्ज एव कलयन्नेत्रादि पिण्डस्थितं
तादृक् स्वोचित दिव्य कोमलवपुः स्वीयंसमालोकये ।।266।।
।।267।।
यत्र यत्र मम जन्म कर्मभिर्नारकेथ परमेपदेऽथवा।
राधिकारति निकुञ्जमण्डली तत्र तत्र हृदि मे विराजताम् ।।267।।
।।268।।
क्वाहं मूढ़मतिः क्व नाम परमानन्दैकसारं रसं
श्रीराधाचरनानुभावकथया निस्यंदमाना गिरः।
लग्नाः कोमलकुंज पुंज विलसद् वृंदाटवी मण्डले
क्रीड़च्छ्रीवृषभानुजा पदनखज्योतिश्छटाः प्रायशः ।।268।।
।।269।।
श्रीराधे श्रुतिभिर्बुधैर्भगवताप्यामृग्य सद्वैभवे
स्वस्तोत्रं स्वकृपात एव सहजो योग्योप्यहं कारितः।
पद्येनैव सदापराधिनि महन्मार्गं विरुध्य त्वदे
काशे स्नेहजलाकुलाक्षि किमपि प्रीतिं प्रसादीकुरु ।।269।।
।।270।।
अद्भुतानन्द लोभश्चेन्नाम्ना रस सुधा निधिः।
स्तवोयं कर्ण कलशैर्गृहीत्वा पीयतां बुधाः ।।270।।







